Dobór części, ocena ogłoszenia czy zwykła ciekawość dotycząca kultowego motoroweru zaczynają się od liczb. W tym zestawieniu porządkuję dane techniczne Simsona S51, pokazuję różnice między odmianami, wyjaśniam znaczenie silnika M531/M541 i podpowiadam, które parametry naprawdę mają znaczenie podczas zakupu oraz serwisu.
Najważniejsze parametry Simsona S51 w skrócie
- Silnik 49,8 cm³, dwusuwowy, chłodzony powietrzem.
- Moc 2,72 kW, czyli 3,7 KM, osiągana przy 5500 obr./min.
- Skrzynia trzy- lub czterobiegowa, zależnie od wersji modelu.
- Zbiornik paliwa 8,7 l, a katalogowe spalanie wynosi około 2,4-2,6 l/100 km.
- Dopuszczalna masa całkowita 260 kg, przy masie własnej najczęściej około 75,5-84 kg.
- Prędkość konstrukcyjna 60 km/h dotyczy specyfikacji fabrycznej, ale w Polsce status prawny konkretnego egzemplarza trzeba potwierdzić w dokumentach.
Najważniejsze dane techniczne w jednym miejscu
Simson S51 występował w kilku odmianach, dlatego pojedyncza tabela nie zawsze oddaje wszystkie różnice. Podstawowe parametry pozostają jednak wspólne dla większości wersji. Najważniejszy wniosek jest prosty: to lekki motorower z silnikiem o niewielkiej mocy, ale z bardzo dobrze dobraną skrzynią biegów i dużą podatnością na naprawy.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Typ pojazdu | Motorower |
| Silnik | Jednocylindrowy, dwusuwowy, chłodzony powietrzem |
| Pojemność skokowa | 49,8 cm³ |
| Średnica cylindra | 38 mm |
| Skok tłoka | 44 mm |
| Moc maksymalna | 2,72 kW, czyli 3,7 KM przy 5500 obr./min |
| Maksymalny moment obrotowy | 5,0 Nm przy 4800 obr./min |
| Stopień sprężania | 9,5:1 |
| Skrzynia biegów | 3- lub 4-biegowa |
| Zbiornik paliwa | 8,7 l, w tym około 0,8-1 l rezerwy |
| Zużycie paliwa | Około 2,4-2,6 l/100 km |
| Prędkość maksymalna według danych fabrycznych | 60 km/h |
| Rozmiar ogumienia | 2,75-16 |
| Dopuszczalna masa całkowita | 260 kg |
| Minimalny promień zawracania | Około 3,25 m |
Warto od razu rozdzielić dane katalogowe od osiągów używanego egzemplarza. S51 po czterdziestu latach może mieć zużyty cylinder, nieszczelny wał korbowy, zły gaźnik albo nieoryginalne przełożenia, więc wynik 45 km/h nie musi oznaczać usterki, a 70 km/h często oznacza modyfikacje.
Silnik M531 i M541 decyduje o charakterze jazdy
Pod ramą S51 pracuje dwusuwowy silnik o pojemności 49,8 cm³. Jednostka jest chłodzona pędem powietrza, a smarowanie odbywa się przez olej dodawany do benzyny. Fabryczna proporcja mieszanki wynosiła 1:50, czyli 1 część oleju na 50 części paliwa, przy użyciu odpowiedniego oleju do silników dwusuwowych.
Silnik rozwija 3,7 KM przy 5500 obr./min i 5 Nm przy 4800 obr./min. To niewiele według współczesnych standardów, ale w lekkim motorowerze wystarcza do sprawnego poruszania się po mieście. Największą różnicę robi stan techniczny, szczególnie szczelność skrzyni korbowej i poprawna regulacja gaźnika.
Trzy biegi czy cztery
Odmiany z silnikiem M531 mają skrzynię trzybiegową, natomiast jednostka M541 współpracuje z czterema przełożeniami. Silnik M541 pozwala lepiej utrzymywać obroty na podjazdach i przy jeździe z pasażerem, dlatego wersje czterobiegowe są zwykle wygodniejsze w codziennym użytkowaniu.
Nie oznacza to jednak, że trzybiegowy S51 jest gorszy. Ma prostszą konstrukcję i dobrze sprawdza się na płaskich drogach. Podczas oględzin używanego motoroweru sprawdzam przede wszystkim, czy biegi nie wyskakują pod obciążeniem, czy sprzęgło nie ślizga się przy przyspieszaniu i czy zmiana przełożeń odbywa się bez nadmiernego hałasu.
Przeczytaj również: Piaggio Fly 125 - Dane, generacje, serwis. Co warto wiedzieć?
Gaźnik, zapłon i paliwo
W oryginalnej konfiguracji spotyka się gaźniki z rodziny 16N, między innymi 16N1 i 16N3. Wiele współczesnych egzemplarzy ma zamienniki, dlatego sama nazwa gaźnika nie przesądza o pracy silnika. Znacznie ważniejsze są właściwa dysza, poziom paliwa w komorze i szczelny filtr powietrza.
Instrukcja obsługi serii Simson S51 podaje świecę o wartości cieplnej 260, przerwę na elektrodach około 0,4 mm oraz zapłon ustawiony około 1,8 mm przed górnym martwym położeniem tłoka. Te wartości dotyczą fabrycznych układów. Po zmianie zapłonu na elektroniczny albo montażu innego cylindra regulację trzeba wykonać zgodnie z zastosowanymi częściami.
Podwozie, hamulce i masy pokazują, do czego został stworzony
S51 ma klasyczne, stalowe podwozie, teleskopowy widelec z przodu i długą wahliwą konstrukcję z tyłu. Skok przedniego zawieszenia wynosi około 130 mm, a tylnego najczęściej 85 lub 90 mm, zależnie od odmiany. To wystarcza na miejskie drogi i drogi gruntowe, ale nie należy oczekiwać komfortu współczesnego skutera.
| Element | Dane | Znaczenie w praktyce |
|---|---|---|
| Przednie zawieszenie | Widelec teleskopowy, skok około 130 mm | Dobrze wybiera typowe nierówności, jeśli lagi nie są krzywe. |
| Tylne zawieszenie | Wahacz wleczony i dwa amortyzatory, skok 85-90 mm | Stan amortyzatorów mocno wpływa na stabilność. |
| Hamulce | Bębnowe, średnica około 125 mm | Wymagają regularnej kontroli szczęk, rozpieraków i linek. |
| Ogumienie | 2,75-16 | Ważny jest nie tylko bieżnik, ale też wiek opony i stan dętek. |
| Ciśnienie solo | Około 1,25 bar przód i 1,8 bar tył | Zbyt niskie ciśnienie pogarsza prowadzenie i zwiększa spalanie. |
| Ciśnienie z pasażerem | Około 1,25 bar przód i 2,5 bar tył | Wyższe ciśnienie ogranicza uginanie tylnej opony. |
Masa własna zależy od wyposażenia. Najlżejszy S51 N waży około 75,5 kg, a bogatsze wersje B, E i C zwykle około 79,5-84 kg. Przy dopuszczalnej masie całkowitej 260 kg daje to około 176-184 kg ładowności, ale w praktyce trzeba jeszcze uwzględnić stan ramy, bagażnika i amortyzatorów.
Fabryczny bagażnik może przenosić około 10 kg, a dopuszczalna masa przyczepy wynosiła 60 kg. To dane historycznej specyfikacji, nie zachęta do montowania przypadkowego haka. W polskich warunkach legalność takiego rozwiązania i wpisy w dokumentach mają pierwszeństwo przed samą tabelą techniczną.
Odmiany S51 różnią się wyposażeniem, nie tylko oznaczeniem
Litera lub cyfra po nazwie modelu informuje o wyposażeniu oraz zastosowanym silniku. Dlatego dwa pozornie identyczne Simsony mogą mieć inną instalację elektryczną, skrzynię biegów, masę i przednie oświetlenie.
| Wersja | Najważniejsze cechy |
|---|---|
| S51 N | Najprostsza odmiana, skromniejsze wyposażenie elektryczne i często skrzynia trzybiegowa. |
| S51 B1-3 | Wersja z instalacją oświetleniową i skrzynią trzybiegową. |
| S51 B1-4 | Podobna do B1-3, ale z czterobiegową skrzynią. |
| S51 B2-4 | Bogatsze wyposażenie oraz cztery biegi. |
| S51 E | Odmiana enduro z elementami ułatwiającymi jazdę po gorszych drogach. |
| S51 C | Wersja z bardziej rozbudowanym wyposażeniem, między innymi innym zestawem zegarów lub osprzętu. |
Instalacja elektryczna występowała w wersjach 6- i 12-woltowych, zależnie od rocznika i odmiany. W ogłoszeniach często pojawia się określenie „12 V”, ale nie zawsze oznacza ono fabryczny układ. Przed zakupem warto sprawdzić regulator, cewki, akumulator, klakson i sposób podłączenia świateł, bo przeróbki bywają wykonane bardzo różnie.
Prędkość 60 km/h wymaga sprawdzenia dokumentów
Fabryczna specyfikacja S51 podaje 60 km/h, co jest jednym z powodów wyjątkowej popularności tego modelu w Polsce. Nie należy jednak zakładać, że każdy egzemplarz z oznaczeniem S51 może legalnie poruszać się z taką prędkością.
W polskich przepisach motorower jest zasadniczo pojazdem o konstrukcyjnie ograniczonej prędkości do 45 km/h. Wyjątkowy status części dawnych motorowerów z NRD może wynikać z ich historii rejestracji i dokumentów. Przy zakupie sprawdzam więc dowód rejestracyjny, dane z tabliczki, numer ramy oraz wpisaną prędkość, zamiast kierować się samym rokiem produkcji.
Importowany S51 z Węgier, Czech czy innego kraju nie musi mieć takiego samego statusu jak egzemplarz pierwotnie dopuszczony do ruchu w dawnej NRD. To ważna różnica, szczególnie gdy sprzedający obiecuje „pełne 60 km/h” bez kompletu dokumentów.
Jak wykorzystać parametry przy zakupie i serwisie
Sama liczba kilometrów na liczniku niewiele mówi o kondycji starego Simsona. Dla mnie znacznie ważniejsze są numer ramy, kompletność dokumentów i zachowanie silnika na ciepło. Motorower, który odpala tylko po długim pchaniu, dymi nadmiernie albo traci moc po rozgrzaniu, wymaga dokładniejszej diagnostyki.
- Zmierz kompresję i sprawdź, czy silnik nie zasysa lewego powietrza.
- Posłuchaj łożysk wału korbowego, szczególnie przy zmianie obrotów.
- Sprawdź wszystkie biegi podczas jazdy, a nie tylko na postoju.
- Obejrzyj główkę ramy, mocowanie wahacza i okolice numeru ramy.
- Porównaj instalację elektryczną z wersją wpisaną w dokumentach.
- Zweryfikuj wiek opon, stan bębnów oraz luz na łożyskach kół.
W codziennej eksploatacji największą różnicę robią podstawowe czynności. Mieszanka 1:50, czysty filtr powietrza, właściwe ciśnienie w oponach i regularne smarowanie łańcucha mają większe znaczenie niż efektowne modyfikacje wydechu czy gaźnika.
Nie polecam oceniania motoroweru wyłącznie po prędkości maksymalnej. Dobrze wyregulowany, seryjny silnik powinien równo wchodzić na obroty, nie przegrzewać się i zachowywać przewidywalną reakcję na gaz. To lepszy znak zdrowia jednostki niż chwilowy wynik na liczniku.
Co z tych danych wynika dla przyszłego właściciela
Simson S51 pozostaje prostym i lekkim motorowerem o bardzo dobrym dostępie do części oraz łatwej diagnostyce. Najbardziej uniwersalny wybór stanowi zwykle wersja czterobiegowa z silnikiem M541, ale zadbany wariant trzybiegowy również potrafi dać dużo przyjemności z jazdy.
Przy zakupie nie wystarczy zapamiętać pojemności 49,8 cm³ i mocy 3,7 KM. Trzeba jeszcze ustalić konkretną odmianę, rodzaj instalacji, masę, stan podwozia oraz prawny status prędkości 60 km/h. Dopiero taki komplet informacji pozwala uczciwie ocenić, czy oglądany S51 jest bazą do jazdy, czy raczej projektem wymagającym kosztownej odbudowy.
